اقتصاد انتخاباتی
از موقعی که انقلاب اسلامی ایران بروز و ظهور کرد، برای تئوریزه کردن آن هم اقداماتی شد. از جمله شخص امام خمینی ره با استفاده از: فرصت مطالعاتی نجف در دهه 1340به: نوشتن کتاب ولایت فقیه و امثال ان پر داختند. بسیاری از کتاب های ایشان هم پاسخ به شبهات وهابیت و بهائیت بود. درکنار این پروسه عظیم تدوین ایدئولوژی انقلاب اسلامی، برخی دیگ نیز این ضرورت را، احساس کردند و به نوشتن پرداختند. بسیاری از انان از جمله استاد مطهری ومحمدباقر صدر، در راستای امام خمینی ره نوشتند، برخی دیگر نیز در موازات و یا متضاد با ایشان اقدام کردند. که تفکیک این نوشته ها با معیار قرار دادن موضوع ولایت فقیه بسیار راحت بود.
اساتید اسلامی به همه رشته ها سرزدند، مثلا ایه الله محمد یزدی کتاب روانشناسی اسلامی را نوشت، ایه الله شیرازی کتاب مدیریت اسلامی و بالاخره: ایه الله صدر کتاب اقتصادنا را به تحریر در اورد.
برخلاف کتب امام خمینی که اصالت را به اسلام می داد، و کاری به مکاتب نداشت و بلکه جواب آن ها را هم تحریر می کرد. اقایان دیگر اصالت را به علوم غربی می دادند، و بعد ثابت می کردند اسلام هم این نظریات را دارد. به همین دلیل اسلام در کتب آن ها، پسوند علوم غربی
بود
اما نکته مهم اینکه این پسوند ها هم کار ساز نبود، زیرا انانی که غربی بودند غربی ماندند، و پسوند ها چاره کار ان ها نبود و: کسانی هم که اسلامی بودند و قصد قربت داشتند، نمی توانستند به این نظریات بینابینی اعتماد کنند. مخصوصا در افتصاد که نظرات حضرت امام حاشیه بر کتاب المکاسب بود، ولی آقایان به عناوین مختلف از اقتصادنا تا اقتصاد اسلامی یا: اقتصاد ایرانی تا اقتصاد مقاومتی از ان نام می بردند.
در این کتب دو نکته مهم معمولا یا در نظر گرفته نمی شوند، و یا کم اهمیت هستند . اول اینکه ایران اسلامی یک کشور بازرگانی است تا صنعتی، زیرا موقعیت ژئو پلیتیک، یعنی چشم طمع دشمنان نمی گذارد که: یک اقتصاد پایدار و باصطلاح تولیدی و خودکفا در ایران باشد. در طول تاریخ هم ایران ، همیشه مرکز بازگانان و مامن جاده های مواصلاتی مهمی برای تجارت بوده است. به همین دلیل است که در ایران دلال بازی همیشه حرف اول را در اقتصاد می زند، ولو اینکه مورد توجه نباشد . موسسات مالی و نهاد های اقتصاد بازگانی هم، همیشه پر رونق است. و جوانان هم همیشه دوست دار کار پشت میزی هستند تا میدانی.
لذا اگر فقه می خواهد واقعیتی را پوشش دهد، فقه ما همان المکاسب است یعنی شناختن مکاسب محرمه و اجتناب از ان، برای پرداختن به میلیارد ها عنوان کسب و کار حلال است. چون این امر به رسمیت شناخته نمی شود تصور بیکاری بوجود می اید، و جوان در حالی که کار هست ولی خود را بیکار می بیند.
مسئله دوم این است که ایران مانند ژاپن یا انگلستان، در نقاط دور افتاده نیستند که مجبور به تولید خاص، و کار زیاد باشند تا مردم دنیا این کالا ها را از انها بخرند، بلکه ایران در مرکز مراودات است و: نفت ایران هنوز بیرو ن نیامده مشتری دارد. و لذا تولید را اگر تغییر شکل بدانیم، تولید در ایران فقط یک: تغییر را اعمال کند کافی است. یعنی اکتشاف در ایران عین تولید است. لازم نیست کارتل و تراست و انحصار ایجاد شود تا مشتری پیدا کند.
همین بی توجهی باعث شده که مردم و: اقتصاد ایران راه خود را برود و از شوک های جهانی در امان باشد. مانند امروز که کلیه بازار های بورس جهانی و طلا و دلار سقوط می کنند، ولی در ایران رشد می کنند. یا اینکه هر انتخاباتی در ایران برای خود یک تئوری اقتصادی هم به همراه می اورد! همین امروز برکسی در جهان پوشیده نیست که: برجام یک تئوری اقتصادی انتخاباتی است. اگر پول های بلوکه شده ایران ازاد شود یک جناح برنده است. ولی اگر بدلایل تحریم های جدید گشایشی ایجاد نشود جناح دیگر برنده است.
پیش بینی های اقتصاد برجام هم نشان می دهد: به دلیل سقوط بازار های پولی و مالی اعراب و غربی ها، امکان ازاد سازی اموال ایران وجود ندارد و برعکس، جناح برجامخواه تمام هزینه های انجام شده راهم بازیابی نخواهد کرد، و به قول خودشان خزانه خالی تر و: بدهی ها افزئن تر و رکود پابر جاتر خواهد ماند.
![]()
دائره المعارف ماهین